рдПрдо्рдкाрдЧ्рд▓िрдл्рд▓ोрдЬ़िрди рдФрд░ рд╕िрдЯाрдЧ्рд▓िрдк्рдЯिрди рдлॉрд╕्рдлेрдЯ рдЯैрдмрд▓ेрдЯ्рд╕: рдЯाрдЗрдк 2 рдбाрдпрдмिрдЯीрдЬ рдХे рдк्рд░рдмंрдзрди рдоें рдПрдХ рд╢рдХ्рддिрд╢ाрд▓ी рд╕ंрдпोрдЬрди
рдЖрдЬрдХрд▓, рдЯाрдЗрдк 2 рдбाрдпрдмिрдЯीрдЬ (Type 2 Diabetes) рджुрдиिрдпा рднрд░ рдоें рд▓ाрдЦों рд▓ोрдЧों рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рдПрдХ рдЖрдо рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рд╕рдорд╕्рдпा рд╣ै। рдЗрд╕ рд╕्рдеिрддि рдХा рдк्рд░рднाрд╡ी рдк्рд░рдмंрдзрди рд░рдХ्рдд рд╢рд░्рдХрд░ा рдХे рд╕्рддрд░ рдХो рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХрд░рдиे рдФрд░ рджीрд░्рдШрдХाрд▓िрдХ рдЬрдЯिрд▓рддाрдУं рдХे рдЬोрдЦिрдо рдХो рдХрдо рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै। рджрд╡ाрдУं рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдк्рд░рдЧрддि рдХे рд╕ाрде, рдЕрдм рдРрд╕े рд╕ंрдпोрдЬрди рдЙрдкрдЪाрд░ рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ैं рдЬो рд░рдХ्рдд рд╢рд░्рдХрд░ा рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдоें рдмेрд╣рддрд░ рдкрд░िрдгाрдо рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддे рд╣ैं। рдРрд╕ा рд╣ी рдПрдХ рд╢рдХ्рддिрд╢ाрд▓ी рд╕ंрдпोрдЬрди рд╣ै рдПрдо्рдкाрдЧ्рд▓िрдл्рд▓ोрдЬ़िрди рдФрд░ рд╕िрдЯाрдЧ्рд▓िрдк्рдЯिрди рдлॉрд╕्рдлेрдЯ рдЯैрдмрд▓ेрдЯ्рд╕। рдЗрд╕ рдм्рд▓ॉрдЧ рдкोрд╕्рдЯ рдоें, рд╣рдо рдЗрд╕ рд╕ंрдпोрдЬрди рдХे рдЙрдкрдпोрдЧ, рд▓ाрднों рдФрд░ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдкрд╣рд▓ुрдУं рдкрд░ рд╡िрд╕्рддाрд░ рд╕े рдЪрд░्рдЪा рдХрд░ेंрдЧे।
рдПрдо्рдкाрдЧ्рд▓िрдл्рд▓ोрдЬ़िрди рдФрд░ рд╕िрдЯाрдЧ्рд▓िрдк्рдЯिрди рдлॉрд╕्рдлेрдЯ рдХ्рдпा рд╣ैं?
рдпрд╣ рдЯैрдмрд▓ेрдЯ рджो рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдПंрдЯी-рдбाрдпрдмिрдЯिрдХ рджрд╡ाрдУं рдХा рд╕ंрдпोрдЬрди рд╣ै:
-
рдПрдо्рдкाрдЧ्рд▓िрдл्рд▓ोрдЬ़िрди (Empagliflozin): рдпрд╣ рд╕ोрдбिрдпрдо-рдЧ्рд▓ूрдХोрдЬ рдХोрдЯ्рд░ांрд╕рдкोрд░्рдЯрд░-2 (SGLT2) рдЕрд╡рд░ोрдзрдХ рдиाрдордХ рджрд╡ाрдУं рдХे рд╡рд░्рдЧ рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╣ै। рдпрд╣ рдХिрдбрдиी рдоें рдЧ्рд▓ूрдХोрдЬ рдХे рдкुрди:рдЕрд╡рд╢ोрд╖рдг рдХो рдЕрд╡рд░ुрдж्рдз рдХрд░рдХे рдХाрдо рдХрд░рддा рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдоूрдд्рд░ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдЧ्рд▓ूрдХोрдЬ рд╢рд░ीрд░ рд╕े рдмाрд╣рд░ рдиिрдХрд▓ рдЬाрддा рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рдкрд░िрдгाрдо рд░рдХ्рдд рд╢рд░्рдХрд░ा рдХे рд╕्рддрд░ рдоें рдХрдоी рдФрд░ рдХुрдЫ рдоाрдорд▓ों рдоें рд╡рдЬрди рдШрдЯाрдиे рдоें рднी рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै।
-
рд╕िрдЯाрдЧ्рд▓िрдк्рдЯिрди рдлॉрд╕्рдлेрдЯ (Sitagliptin Phosphate): рдпрд╣ рдбिрдкेрдк्рдЯिрдбाрдЗрд▓ рдкेрдк्рдЯिрдбेрдЬ़-4 (DPP-4) рдЕрд╡рд░ोрдзрдХ рдиाрдордХ рджрд╡ाрдУं рдХे рд╡рд░्рдЧ рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╣ै। рдпрд╣ рдПंрдЬाрдЗрдо DPP-4 рдХी рдХ्рд░िрдпा рдХो рдЕрд╡рд░ुрдж्рдз рдХрд░рдХे рдХाрдо рдХрд░рддा рд╣ै, рдЬो рдЖंрддों рдоें рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдЗрди्рдХ्рд░ीрдЯिрди рд╣ाрд░्рдоोрди (рдЬैрд╕े GLP-1) рдХो рддोрдб़рддा рд╣ै। рдЗрди्рдХ्рд░ीрдЯिрди рд╣ाрд░्рдоोрди рдЗंрд╕ुрд▓िрди рдХे рд╕्рд░ाрд╡ рдХो рдмрдв़ाрддे рд╣ैं рдФрд░ рд▓िрд╡рд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдЧ्рд▓ूрдХोрдЬ рдХे рдЙрдд्рдкाрджрди рдХो рдХрдо рдХрд░рддे рд╣ैं। рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░, рд╕िрдЯाрдЧ्рд▓िрдк्рдЯिрди рд░рдХ्рдд рд╢рд░्рдХрд░ा рдХे рд╕्рддрд░ рдХो рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХрд░рдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░рддा рд╣ै।
рдпрд╣ рд╕ंрдпोрдЬрди рдХैрд╕े рдХाрдо рдХрд░рддा рд╣ै?
рдПрдо्рдкाрдЧ्рд▓िрдл्рд▓ोрдЬ़िрди рдФрд░ рд╕िрдЯाрдЧ्рд▓िрдк्рдЯिрди рдлॉрд╕्рдлेрдЯ рдЯैрдмрд▓ेрдЯ्рд╕ рджो рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рддंрдд्рд░ों рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд░рдХ्рдд рд╢рд░्рдХрд░ा рдХे рд╕्рддрд░ рдХो рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХрд░рдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░рддे рд╣ैं। рдПрдо्рдкाрдЧ्рд▓िрдл्рд▓ोрдЬ़िрди рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдЧ्рд▓ूрдХोрдЬ рдХो рдоूрдд्рд░ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдмाрд╣рд░ рдиिрдХाрд▓рдХрд░ рдХाрдо рдХрд░рддा рд╣ै, рдЬрдмрдХि рд╕िрдЯाрдЧ्рд▓िрдк्рдЯिрди рд╢рд░ीрд░ рдХी рдЕрдкрдиी рдЗंрд╕ुрд▓िрди рдЙрдд्рдкाрджрди рдХ्рд╖рдорддा рдХो рдмрдв़ाрддा рд╣ै рдФрд░ рд▓िрд╡рд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдЧ्рд▓ूрдХोрдЬ рдХे рдЙрдд्рдкाрджрди рдХो рдХрдо рдХрд░рддा рд╣ै। рдЗрди рджोрд╣рд░े рдХ्рд░िрдпा рддंрдд्рд░ рдХे рдХाрд░рдг, рдпрд╣ рд╕ंрдпोрдЬрди рд░рдХ्рдд рд╢рд░्рдХрд░ा рдХे рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдЕрдзिрдХ рдк्рд░рднाрд╡ी рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдк्рд░рджाрди рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै।
рдПрдо्рдкाрдЧ्рд▓िрдл्рд▓ोрдЬ़िрди рдФрд░ рд╕िрдЯाрдЧ्рд▓िрдк्рдЯिрди рдлॉрд╕्рдлेрдЯ рдЯैрдмрд▓ेрдЯ्рд╕ рдХे рд▓ाрдн:
- рдк्рд░рднाрд╡ी рд░рдХ्рдд рд╢рд░्рдХрд░ा рдиिрдпंрдд्рд░рдг: рджो рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рдХ्рд░िрдпा рддंрдд्рд░ों рдХे рд╕ंрдпोрдЬрди рд╕े рд░рдХ्рдд рд╢рд░्рдХрд░ा рдХे рд╕्рддрд░ рдХो рдк्рд░рднाрд╡ी рдвंрдЧ рд╕े рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХрд░рдиे рдоें рдорджрдж рдоिрд▓рддी рд╣ै।
- рд╣ाрдЗрдкोрдЧ्рд▓ाрдЗрд╕ीрдоिрдпा (рдиिрдо्рди рд░рдХ्рдд рд╢рд░्рдХрд░ा) рдХा рдХрдо рдЬोрдЦिрдо: рдЕрдХेрд▓े рд╕рд▓्рдлोрдиीрд▓ुрд░िрдпा рдпा рдЗंрд╕ुрд▓िрди рдЬैрд╕ी рдХुрдЫ рдЕрди्рдп рдбाрдпрдмिрдЯीрдЬ рджрд╡ाрдУं рдХी рддुрд▓рдиा рдоें рдЗрд╕ рд╕ंрдпोрдЬрди рд╕े рд╣ाрдЗрдкोрдЧ्рд▓ाрдЗрд╕ीрдоिрдпा рдХा рдЦрддрд░ा рдХрдо рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै।
- рд╡рдЬрди рдк्рд░рдмंрдзрди рдоें рд╕ंрднाрд╡िрдд рд▓ाрдн: рдПрдо्рдкाрдЧ्рд▓िрдл्рд▓ोрдЬ़िрди рдоूрдд्рд░ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдХैрд▓ोрд░ी рдХो рдмाрд╣рд░ рдиिрдХाрд▓рдХрд░ рд╡рдЬрди рдШрдЯाрдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै। рд╕िрдЯाрдЧ्рд▓िрдк्рдЯिрди рдХा рд╡рдЬрди рдкрд░ рдЖрдорддौрд░ рдкрд░ рддрдЯрд╕्рде рдк्рд░рднाрд╡ рд╣ोрддा рд╣ै।
- рд╣ृрджрдп рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдкрд░ рд╕ंрднाрд╡िрдд рд▓ाрдн: рдХुрдЫ рдЕрдз्рдпрдпрдиों рд╕े рдкрддा рдЪрд▓ा рд╣ै рдХि рдПрдо्рдкाрдЧ्рд▓िрдл्рд▓ोрдЬ़िрди рд╣ृрджрдп рд░ोрдЧ рдХे рдЬोрдЦिрдо рдХो рдХрдо рдХрд░рдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै, рдЦाрд╕рдХрд░ рдкрд╣рд▓े рд╕े рд╣ृрджрдп рд░ोрдЧ рд╡ाрд▓े рдЯाрдЗрдк 2 рдбाрдпрдмिрдЯीрдЬ рдХे рд░ोрдЧिрдпों рдоें।
- рд▓ेрдиे рдоें рдЖрд╕ाрди: рдпрд╣ рдЖрдорддौрд░ рдкрд░ рджिрди рдоें рдПрдХ рдмाрд░ рд▓ी рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ी рдоौрдЦिрдХ рджрд╡ा рд╣ै, рдЬो рд░ोрдЧिрдпों рдХे рд▓िрдП рд╕ुрд╡िрдзाрдЬрдирдХ рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै।
рдЙрдкрдпोрдЧ рдФрд░ рдЦुрд░ाрдХ:
рдПрдо्рдкाрдЧ्рд▓िрдл्рд▓ोрдЬ़िрди рдФрд░ рд╕िрдЯाрдЧ्рд▓िрдк्рдЯिрди рдлॉрд╕्рдлेрдЯ рдЯैрдмрд▓ेрдЯ्рд╕ рдХी рдЦुрд░ाрдХ рдФрд░ рдЙрдкрдпोрдЧ рдХी рд╡िрдзि рдЖрдкрдХे рдбॉрдХ्рдЯрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдЖрдкрдХी рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рд╕्рдеिрддि, рд░рдХ्рдд рд╢рд░्рдХрд░ा рдХे рд╕्рддрд░ рдФрд░ рдЕрди्рдп рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рд╕्рдеिрддिрдпों рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХी рдЬाрдПрдЧी। рдпрд╣ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै рдХि рдЖрдк рдЕрдкрдиे рдбॉрдХ्рдЯрд░ рдХे рдиिрд░्рджेрд╢ों рдХा рд╕ाрд╡рдзाрдиीрдкूрд░्рд╡рдХ рдкाрд▓рди рдХрд░ें рдФрд░ рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдЦुрд░ाрдХ рд╕े рдЕрдзिрдХ рдпा рдХрдо рди рд▓ें। рдЗрд╕ рджрд╡ा рдХो рднोрдЬрди рдХे рд╕ाрде рдпा рдмिрдиा рднोрдЬрди рдХे рд▓िрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।
рд╕ंрднाрд╡िрдд рджुрд╖्рдк्рд░рднाрд╡:
рдХिрд╕ी рднी рджрд╡ा рдХी рддрд░рд╣, рдПрдо्рдкाрдЧ्рд▓िрдл्рд▓ोрдЬ़िрди рдФрд░ рд╕िрдЯाрдЧ्рд▓िрдк्рдЯिрди рдлॉрд╕्рдлेрдЯ рдЯैрдмрд▓ेрдЯ्рд╕ рдХे рднी рдХुрдЫ рд╕ंрднाрд╡िрдд рджुрд╖्рдк्рд░рднाрд╡ рд╣ो рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдЗрдирдоें рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ो рд╕рдХрддे рд╣ैं:
- рдоूрдд्рд░ рдкрде рд╕ंрдХ्рд░рдордг (Urinary tract infections)
- рдпोрдиि рдоें рдпीрд╕्рдЯ рд╕ंрдХ्рд░рдордг (Vaginal yeast infections)
- рдмाрд░-рдмाрд░ рдкेрд╢ाрдм рдЖрдиा (Increased urination)
- рд╕िрд░рджрд░्рдж (Headache)
- рдорддрд▓ी (Nausea)
- рджрд╕्рдд (Diarrhea)
рдпрд╣ рд╕ूрдЪी рд╕ंрдкूрд░्рдг рдирд╣ीं рд╣ै, рдФрд░ рдЖрдкрдХो рдЕрди्рдп рд╕ंрднाрд╡िрдд рджुрд╖्рдк्рд░рднाрд╡ों рдХे рдмाрд░े рдоें рдЕрдкрдиे рдбॉрдХ्рдЯрд░ рд╕े рдЪрд░्рдЪा рдХрд░рдиी рдЪाрд╣िрдП। рдпрджि рдЖрдкрдХो рдХोрдИ рдЕрд╕ाрдоाрди्рдп рдпा рд▓рдЧाрддाрд░ рджुрд╖्рдк्рд░рднाрд╡ рдорд╣рд╕ूрд╕ рд╣ोрддा рд╣ै, рддो рддुрд░ंрдд рдЕрдкрдиे рдбॉрдХ्рдЯрд░ рдХो рд╕ूрдЪिрдд рдХрд░ें।
рд╕ाрд╡рдзाрдиिрдпां рдФрд░ рдЪेрддाрд╡рдиिрдпाँ:
- рдЗрд╕ рджрд╡ा рдХो рд▓ेрдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рдЕрдкрдиे рдбॉрдХ्рдЯрд░ рдХो рдЕрдкрдиी рд╕рднी рдоौрдЬूрджा рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рд╕्рдеिрддिрдпों рдФрд░ рдЖрдкрдХे рдж्рд╡ाрд░ा рд▓ी рдЬा рд░рд╣ी рд╕рднी рджрд╡ाрдУं (рдкрд░्рдЪे рд╡ाрд▓ी, рдмिрдиा рдкрд░्рдЪे рд╡ाрд▓ी рдФрд░ рд╣рд░्рдмрд▓) рдХे рдмाрд░े рдоें рдмрддाрдПं।
- рдпрджि рдЖрдкрдХो рдХिрдбрдиी рдХी рд╕рдорд╕्рдпा, рд▓िрд╡рд░ рдХी рд╕рдорд╕्рдпा рдпा рд╣ृрджрдп рдХी рд╕рдорд╕्рдпा рд╣ै, рддो рдЕрдкрдиे рдбॉрдХ्рдЯрд░ рдХो рд╕ूрдЪिрдд рдХрд░ें।
- рдЧрд░्рднрд╡рддी рдпा рд╕्рддрдирдкाрди рдХрд░ाрдиे рд╡ाрд▓ी рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХो рдЗрд╕ рджрд╡ा рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рдЕрдкрдиे рдбॉрдХ्рдЯрд░ рд╕े рд╕рд▓ाрд╣ рд▓ेрдиी рдЪाрд╣िрдП।
- рдпрд╣ рджрд╡ा рдмрдЪ्рдЪों рдХे рд▓िрдП рдЕрдиुрд╢ंрд╕िрдд рдирд╣ीं рд╣ै।
- рд╢рд░ाрдм рдХा рд╕ेрд╡рди рд░рдХ्рдд рд╢рд░्рдХрд░ा рдХे рд╕्рддрд░ рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै рдФрд░ рджुрд╖्рдк्рд░рднाрд╡ों рдХे рдЬोрдЦिрдо рдХो рдмрдв़ा рд╕рдХрддा рд╣ै, рдЗрд╕рд▓िрдП рдЗрд╕ рджрд╡ा рдХे рд╕ाрде рд╢рд░ाрдм рдХे рд╕ेрд╡рди рдХे рдмाрд░े рдоें рдЕрдкрдиे рдбॉрдХ्рдЯрд░ рд╕े рдмाрдд рдХрд░ें।
рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖:
рдПрдо्рдкाрдЧ्рд▓िрдл्рд▓ोрдЬ़िрди рдФрд░ рд╕िрдЯाрдЧ्рд▓िрдк्рдЯिрди рдлॉрд╕्рдлेрдЯ рдЯैрдмрд▓ेрдЯ्рд╕ рдЯाрдЗрдк 2 рдбाрдпрдмिрдЯीрдЬ рдХे рдк्рд░рдмंрдзрди рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдЖрд╢ाрдЬрдирдХ рд╕ंрдпोрдЬрди рдЙрдкрдЪाрд░ рд╣ै। рдпрд╣ рджो рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рдХ्рд░िрдпा рддंрдд्рд░ों рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдк्рд░рднाрд╡ी рд░рдХ्рдд рд╢рд░्рдХрд░ा рдиिрдпंрдд्рд░рдг, рд╣ाрдЗрдкोрдЧ्рд▓ाрдЗрд╕ीрдоिрдпा рдХा рдХрдо рдЬोрдЦिрдо рдФрд░ рд╕ंрднाрд╡िрдд рд╣ृрджрдп рдФрд░ рд╡рдЬрди рд╕ंрдмंрдзी рд▓ाрдн рдк्рд░рджाрди рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै। рд╣ाрд▓ांрдХि, рдХिрд╕ी рднी рджрд╡ा рдХी рддрд░рд╣, рдЗрд╕рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдпोрдЧ्рдп рдЪिрдХिрдд्рд╕рдХ рдХी рд╕рд▓ाрд╣ рдФрд░ рджेрдЦрд░ेрдЦ рдоें рд╣ी рдХिрдпा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП। рдпрджि рдЖрдкрдХो рдЯाрдЗрдк 2 рдбाрдпрдмिрдЯीрдЬ рд╣ै рдФрд░ рдЖрдк рдЕрдкрдиे рдЙрдкрдЪाрд░ рд╡िрдХрд▓्рдкों рдХे рдмाрд░े рдоें рдЕрдзिрдХ рдЬाрдирдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं, рддो рдЕрдкрдиे рдбॉрдХ्рдЯрд░ рд╕े рдЗрд╕ рд╕ंрдпोрдЬрди рдХे рдмाрд░े рдоें рдЪрд░्рдЪा рдХрд░ें। рд╡े рдЖрдкрдХी рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рдЬрд░ूрд░рддों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╕рдмрд╕े рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рдЙрдкрдЪाрд░ рдпोрдЬрдиा рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХрд░рдиे рдоें рдЖрдкрдХी рдорджрдж рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं।
рдЕрд╕्рд╡ीрдХрд░рдг: рдпрд╣ рд╕ूрдЪрдиाрдд्рдордХ рдЙрдж्рджेрд╢्рдпों рдХे рд▓िрдП рд╣ै рдФрд░ рдЗрд╕े рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рд╕рд▓ाрд╣ рдХे рд░ूрдк рдоें рдирд╣ीं рдоाрдиा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП। рдХिрд╕ी рднी рджрд╡ा рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рд╣рдоेрд╢ा рдПрдХ рдпोрдЧ्рдп рдЪिрдХिрдд्рд╕рдХ рд╕े рдкрд░ाрдорд░्рд╢ рдХрд░ें।